درد و درمان اعلم ان اللَّه عز و جل لم يبتل الجسد بداء حتى جعل له دواء « 1 » و لكل صنف من الداء صنف من الدواء و تدبير و نعت . ( 1 ) عالم وجود ميدان تنازع بقاء است ، هر چيز براى آنكه وجود داشته باشد و زندگى كند محتاج به حركت و فعاليت است . حركت و فعاليت در صورتى تحقق پيدا مىكند كه نيروى جذب و دفعى در كار باشد . نيروى جاذبه و دافعه ميان دو موجود مخالف به كار مىافتد . پس اگر عالم خانه تضاد و تخالف نبود زندگى و هستى معنائى نداشت . بايد مقابل نور ظلمت باشد و برابر تاريكى روشنى ، مقابل خوشى ناخوشى باشد و روبروى بيمارى تندرستى . اين همان معناى حكمت است و مقتضاى عدل كل . امام هشتم عليه السّلام ميفرمايد . بدان كه خداوند عزيز و باشكوه بدنى را بدردى گرفتار نساخته مگر اينكه درمانى برايش قرار داده است . براى هر دستهء از دردها گروهى از داروها است علاوه تدبير و كوشش نيز لازم است .

--> ( 1 ) در نسخهء ديگر ترجمهء عبارت اين مىشود : خداوند تعالى بنده مؤمن را ببلائى دچار نميسازد مگر اينكه دوائى براى او قرار ميدهد تا خود را به آن معالجه كند .